De ISO 9001:2026 wordt naar verwachting gepubliceerd in oktober/november 2026. Organisaties krijgen daarna een overgangsperiode van circa twee tot drie jaar.

1. Klimaatverandering expliciet onderdeel van de context

Wat in 2024 al als amendement is toegevoegd, is nu volledig ingebed in de norm. Organisaties moeten expliciet bepalen of klimaatverandering een relevant onderwerp is voor hun kwaliteitsmanagementsysteem.

Dit betekent dat klimaatgerelateerde ontwikkelingen worden meegenomen bij:

• het bepalen van interne en externe context;
• risico’s en kansen;
• verwachtingen van belanghebbenden.

Het gaat hierbij niet om milieumanagement, maar om de vraag of klimaatverandering invloed heeft op het consistent kunnen leveren van producten en diensten.

2. Meer nadruk op kwaliteitscultuur en ethisch gedrag

Nieuw en opvallend is de expliciete eis dat het topmanagement een kwaliteitscultuur en ethisch gedrag bevordert. Kwaliteit wordt daarmee niet langer uitsluitend benaderd vanuit processen en controles, maar ook vanuit gedrag, waarden en dagelijkse keuzes.

De norm maakt duidelijk dat kwaliteitscultuur zichtbaar wordt in:

• gedeelde waarden en normen;
• voorbeeldgedrag van leiderschap;
• transparantie, integriteit en verantwoordelijkheid;
• de manier waarop met fouten, risico’s en verbeteringen wordt omgegaan.

Bewustzijn van kwaliteitscultuur en ethisch gedrag is bovendien expliciet toegevoegd aan de eisen voor medewerkers.

3. Risico’s en kansen duidelijker van elkaar gescheiden

ISO 9001:2026 verduidelijkt het risicogebaseerd denken door risico’s en kansen expliciet te scheiden in de normstructuur:

• risico’s: beheersen wat kwaliteit kan ondermijnen;
• kansen: gericht benutten wat kwaliteit, prestaties en klanttevredenheid kan verbeteren.

Van organisaties wordt verwacht dat zij risico’s en kansen:

• identificeren;
• analyseren en evalueren;
• vertalen naar concrete acties;
• integreren in processen;
• en de effectiviteit daarvan volgen.

Kansen worden nadrukkelijk gezien als input voor continue verbetering, innovatie en vernieuwing.

4. Continue verbetering 

Waar continue verbetering in eerdere edities soms impliciet werd geïnterpreteerd, maakt ISO 9001:2026 dit expliciet:
voortdurende verbetering is een harde vereiste. De norm benoemt expliciet dat verbetering ook kan plaatsvinden via:

• innovatie;
• digitalisering en technologie;
• ingrijpende veranderingen en herinrichting;
• nieuwe werkwijzen en samenwerkingsvormen.

Dit vraagt van organisaties niet alleen reactief verbeteren, maar ook bewust vooruitkijken.

5. Verandermanagement explicieter geregeld

Planning van wijzigingen krijgt meer nadruk. ISO 9001:2026 vraagt organisaties om veranderingen:

• bewust te plannen;
• te communiceren;
• te monitoren;
• en te evalueren.

Hiermee wordt voorkomen dat veranderingen onbedoeld de samenhang of effectiviteit van het kwaliteitssysteem aantasten.

6. Versterkte aandacht voor mensen, kennis en werkomgeving

De norm legt duidelijker de relatie tussen kwaliteit en mensen. Dit zie je terug in:

• aandacht voor psychologische en sociale factoren in de werkomgeving;
• expliciete eisen rond organisatorische kennis;
• delen, borgen en behouden van kennis;
• bewustwording van ieders rol in kwaliteit en integriteit.

Kwaliteit wordt nadrukkelijk gepositioneerd als resultaat van systemen én menselijk handelen.

7. Meer duidelijkheid, minder interpretatieruimte

Veel wijzigingen zijn bedoeld om bestaande eisen beter uitlegbaar te maken:

• herziene formuleringen;
• uitgebreidere toelichtingen in bijlage A;
• betere aansluiting tussen eisen en interpretatie.

Belangrijk: de hoeveelheid verplichte documentatie verandert niet wezenlijk. De norm blijft gericht op doeltreffendheid, niet op papier.

Wat betekent dit voor uw organisatie?

Voor organisaties die al werken volgens ISO 9001:2015 betekent de 2026‑editie geen nieuw systeem, maar wel de noodzaak om kritisch te kijken naar:

• context en strategische richting;
• leiderschap en cultuur;
• hoe risico’s én kansen daadwerkelijk worden benut;
• hoe verbetering structureel wordt georganiseerd.

De herziening biedt vooral kansen om het kwaliteitssysteem inhoudelijk te versterken en beter te laten aansluiten op de dagelijkse praktijk.